Welkom op deze nieuwe spin-off weblog. Omdat Katjapantera te groot werd, heb ik de Japanse gedichten eruit gehaald en er een hle nieuwe weblog van gemaakt...

 

Waarom de naam Man'yõshu? Dit betekent "collectie van vele bladeren" en dat is precies hoe ik een haikuverzameling zie, allemaal kleine momentopnamen tot een groot geheel samengebracht.

 

Veel leesgenot

Dit is een totaal nieuwe weblog, alweer een "spin-off" van Katjapantera.

Op deze weblog verschijnen de Japanse gedichten, haiku, senryu, tanka, renga, haibun enz...

 

 

 

                              Stormwinden razen

                                    Het regent pijpenstelen

                                    Een nieuwe lente

                                    Wolken zwaar en grijs

                                    Drijven onder ’t hemels blauw

                                                    Húgin en Múnin

                                                    Schoonheden in ravenzwart

                                                    Waken over mij

                                                  

                                                    Sterretjes straalden

                                                    In ondeugende oogjes

‘k ben mijn liefste kwijt

                Shasei betekent letterlijk schets van het leven.

 

 

Deze vorm werd in het leven geroepen door de dichter Shiki, die vond dat men moest kunnen schrijven voor het plezier, vrij van regels en grammaticale vormen.

 

 

 

Een voorbeeld:

 

 

 

 

(let op het ontbreken van de 5-7-5 regel!)

Een woordje uitleg over de Japanse dichtvorm Haiku (en aanverwante vormen)

 

Haiku

Haiku is een van oorsprong Japanse dichtvorm. In het westen hoopt men deze vorm van poëzie steeds meer te doorgronden.
Hoewel er van de originele vijf-zeven-vijf regel afgeweken kan worden, zal de echte Haiku-dichter(es) de oorspronkelijke vorm zoveel mogelijk trachten te benaderen. Ze zijn van een persoonlijke waarde, een ets van het leven!  

Voor een goede haiku gelden bepaalde regels:

De vorm van de haiku: 3 regels verdeeld in 5-7-5 lettergrepen.

Het gaat altijd om een natuurobservatie waarbij moet worden meegegeven dat die observatie puur moet zijn, dus zonder dat de dichter zichzelf of zijn eigen waarden daarin mee geeft. Het gaat om de wereld. Niet om hoe de dichter die beleeft.

Daarnaast bevat de haiku volgens de Japanse regels altijd een kigo (een seizoenwoord). In Japan zijn dat 5 seizoenen omdat daar nieuwjaar en nieuwjaarsochtend als aparte seizoenen word gezien. Seizoenwoorden kunnen bloesem zijn (voor lente), sneeuw (voor winter) enz. Feit is wel dat men rekening zal moeten houden met het land van herkomst van de haiku. Soms herkennen we een seizoenwoord niet omdat bij een bepaald dier zich alleen daar laat zien (in de lente bijvoorbeeld).

De Nederlandse haiku wijkt regelmatig van al deze strakke regels. Als de vorm klopt en het gaat over de natuur is het al snel een haiku. Er worden haiku’s geschreven als een doorlopend tekstje, oorzaak-gevolg regels of er wordt gebruikt gemaakt van nevenschikking.

 

Senryu

Senryu is de wat meer relativerende en vaak humoristische vorm van Haikuschrijven. Net als bij Haiku is - het moment - wat de dichter(es) als belangrijk heeft ervaren, in een penseelstreek gevangen.

Qua vorm identiek aan de haiku (5 - 7 -5) maar de inhoud gaat over mensen, en heeft vaak een geestige toon. Prikkend maar niet bijtend. De senryu word wel eens vergeleken met de limerick en word vaak in kroegen geschreven wanneer men elkaar op de hak neemt. Hierbij speelt dus de mens en zijn doen en laten een grote rol.

 

Tanka

De tanka of kort lied is een gedicht bestaande uit 31 lettergrepen, 5 regels die zijn verdeeld in 5-7-5-7-7 lettergrepen in een boven- en onderstrofe. De onderstrofe heeft vaak net als een sonnet een andere toon, een soortomslag.

Tanka is de wat uitgebreidere vorm, waarin de natuur en het innerlijke beleven samengaan. Na de inleiding van het eerste gedeelte (vijf-zeven-vijf), vindt de uiteindelijke verrassing plaats in het tweede gedeelte.(zeven-zeven regel). Het gaat bijna altijd om een diep gevoel opgeroepen door een natuurbeeld. De dichter(es) kan in dit vers het innerlijke laten samensmelten met de natuurbelevenis.

Renga

De renga is een aaneenschakeling van gedichten, meestal tanka’s. Het kan echter ook bestaan uit enkel haiku’s of gedichten in de shasei-stijl.

 

Shasei-stijl

Shasei betekent letterlijk schets van het leven.

Deze vorm werd in het leven geroepen door de dichter Shiki, die vond dat men moest kunnen schrijven voor het plezier, vrij van regels en grammaticale vormen. Er wordt dan ook niet zelden afgeweken van de 17 lettergrepen.

 Bontje

Een door Jan Bontje bedachte variant op de van oorsprong Japanse haiku. Twee essentiële verschillen met de Japanse haiku zijn dat een bontje, in tegenstelling tot de haiku, niet persé over de natuur moet gaan, maar ook een idee of stelling of mening mag weergeven en desnoods mag rijmen.

 

Haibun

Haibun is de samensmelting van proza en haiku. Meestal korte stukjes proza, afgewisseld met een haiku om de stemming van de schrijver weer te geven. Het komt vaak voor dat het haiku in deze stijl wordt geschreven als komende van een van de personages uit het prozagedeelte.

 

Haiga

Haiga is een haiku met daarbij een afbeelding

Haiku's over de seizoenen lente en zomer

Haiku's uit herfst en winter

Een Senryu is een soort haiku, maar zonder de seizoensaanduiding, vaak humor of spot bevattend

Tanka bestaat uit 5 regels: 5-7-5-7-7

Renga is een aaneenschakeling van haiku en/of tanka

Shasei en bontje wijken af van de klassieke stijl

Haibun is een proza tekst met haiku erin

Een haiga is een haiku in combinatie met een afbeelding